Olejek z piołunu: lekarstwo św. Hildegardy na kaszel

Piołun może być jednym z tych niedocenianych ziół, które zyskały znacznie więcej złej sławy niż uznania.

Gdy dziś wspomina się o piołunie (Artemisia absinthium), wiele osób natychmiast myśli o absyncie i tujonie. Jednak na długo przed tym, zanim piołun zyskał tę kontrowersyjną reputację, był cenionym europejskim ziołem – a św. Hildegarda z Bingen darzyła go szczególnym szacunkiem.

Jej wskazówki przypominają nam również o czymś, o czym dzisiaj łatwo zapominamy:

Termin zbioru ziół ma znaczenie.

Piołun i znaczenie wiosny

W rozumieniu świata przyrody przez św. Hildegardę wiosna była szczególnie ważnym czasem. To wtedy rośliny budzą się do życia i wypełniają świeżą viriditas – „siłą zazieleniania” lub życiodajną witalnością, która pojawia się w pismach Hildegardy raz za razem.

Piołun jest tego wspaniałym przykładem.

Zamiast czekać do późnego lata, kiedy roślina jest wysoka i dostarcza znacznie więcej materiału, tradycja hildegardiańska zaleca zbieranie świeżej rośliny wiosną.

Współczesne badania dają nam kolejny interesujący powód, by zwracać uwagę na czas zbiorów. Skład chemiczny Artemisia absinthium zmienia się w miarę wzrostu rośliny i przechodzenia przez kolejne etapy rozwoju. Ilość i skład olejków eterycznych – w tym tujonu – mogą się różnić w zależności od fazy wzrostu, lokalizacji geograficznej, chemotypu i innych czynników.

Nasuwa to intrygujące pytanie: Czy ludzie zaczęli zbierać piołun później tylko dlatego, że większa roślina po prostu zapewniała więcej materiału?

Być może. Dojrzały krzew piołunu z pewnością daje nam więcej do zbioru niż jego mniejszy, wiosenny odpowiednik.

Wiemy jednak, że Hildegarda przywiązywała dużą wagę do odpowiedniej pory zbioru roślin.

A przygotowując ten środek, podążamy za jej wskazówkami.

Uprawiaj własny piołun

Co ciekawe, przygotowanie własnego olejku z piołunu można rozpocząć na wiele miesięcy przed faktyczną potrzebą wykorzystania tego zioła.

Wczesna jesień to wspaniały czas na wysianie nasion piołunu w przydomowym ogrodzie lub zielniku.

Jest to zgodne z naturalnym rytmem rozsiewania nasion przez roślinę. Nasiona pozostają na zewnątrz przez chłodne miesiące i korzystają z naturalnej stratyfikacji zimowej. Gdy nadejdzie wiosna, zaczną kiełkować.

Do maja możesz mieć młode sadzonki piołunu, gotowe do wiosennego zbioru.

Jak przygotować olejek piołunowy św. Hildegardy

Samo przygotowanie jest niezwykle proste.

Będziesz potrzebować:

2 części dobrej jakości oliwy z oliwek
1 część świeżo wyciśniętego soku z piołunu

Potrzebne będą również: świeży wiosenny piołun, wyciskarka wolnoobrotowa lub gaza, naczynia ze stali nierdzewnej oraz czyste szklane naczynie.

1. Zbiór piołunu

Wiosną zbierz świeże liście piołunu. Do tego przepisu zbieramy piołun nie później niż na początku czerwca, gdy roślina jest w fazie wiosennego wzrostu.

2. Ekstrakcja świeżego soku

W razie potrzeby umyj roślinę i pozwól jej odcieknąć z nadmiaru wody.

Wyciśnij sok ze świeżych liści. Wyciskarka wolnoobrotowa znacznie to ułatwia, ale możesz również zmielić lub dokładnie rozgnieść liście i wycisnąć uzyskany materiał roślinny przez gazę.

Do pracy ze świeżym zielem i sokiem zalecam używanie sprzętu ze stali nierdzewnej.

3. Połączenie z oliwą z oliwek

Odmierz świeżo wyciśnięty sok z piołunu.

Wymieszaj:

2 części oliwy z oliwek + 1 część świeżego soku z piołunu

Na przykład, jeśli masz ½ szklanki świeżego soku z piołunu, użyj 1 szklanki oliwy z oliwek.

Przelej mieszankę do odpowiedniego szklanego naczynia.

4. Ekspozycja na słońce

Umieść naczynie w nasłonecznionym miejscu i pozostaw mieszankę, aby przez 10 dni czerpała ciepło i światło słoneczne, zgodnie z tradycyjnym przygotowaniem hildegardiańskim.

5. Oddzielenie olejku

Po 10 dniach ostrożnie oddziel gotowy olejek od pozostałego wodnistego soku i osadu.

I gotowe – olejek piołunowy św. Hildegardy, przygotowany ze świeżo zebranego wiosennego piołunu, oliwy z oliwek i promieni słońca.

Tradycyjne zastosowanie hildegardiańskie

W tradycji hildegardiańskiej olejek piołunowy stosuje się zewnętrznie. Niewielką ilość olejku delikatnie wmasowuje się w klatkę piersiową.

Tradycyjnie stosowano go jako hildegardiański środek na kaszel i przekrwienie, szczególnie w chłodniejszych miesiącach.

Dla naszej rodziny jest to jeden z tych preparatów, które warto mieć przygotowane, zanim jesień i zima rozkręcą się na dobre.

Podobnie jak w przypadku każdego preparatu ziołowego stosowanego na skórę, zalecam najpierw przetestowanie niewielkiej ilości na wewnętrznej stronie nadgarstka i obserwację pod kątem zaczerwienienia, swędzenia lub innych objawów nadwrażliwości. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu preparatów ziołowych u dzieci.

Skromne zioło, które zasługuje na ponowne odkrycie

Być może piołun zasługuje na rehabilitację.

Jego współczesna reputacja skupia się głównie na jednym składniku – tujonie – ale roślina jest czymś bardziej złożonym niż pojedynczy związek. Nawet jej skład chemiczny zmienia się w zależności od miejsca wzrostu, użytej części rośliny i czasu zbiorów.

Hildegarda żyła wieki przed erą nowoczesnej chemii analitycznej, a jednak jej podejście nieustannie zwraca naszą uwagę na rytmy natury: porę roku, fazę wzrostu, sposób zbierania zioła oraz sposób jego przygotowania.

Piołun daje nam piękną okazję do odkrycia tej perspektywy na nowo.

Zamiast patrzeć na wysoką roślinę późnym latem i myśleć: Zobacz, ile mogę zebrać, być może powinniśmy czasem spojrzeć na jej mniejszy wiosenny wzrost i zapytać:

Czy to jest moment, w którym roślina posiada właściwości, których faktycznie szukam?

To pytanie warto zadawać sobie nie tylko w przypadku piołunu.

Nie masz piołunu w ogrodzie?

Jeśli uprawa, zbiór i wyciskanie soku z własnego piołunu nie są dla Ciebie praktyczne, zrobiliśmy to już za Ciebie.

Gotowy do użycia Olejek Piołunowy jest dostępny w Hildegard's Way, przygotowany tak, abyś mógł mieć ten tradycyjny hildegardiański środek pod ręką, gdy nadejdzie jesień i zima.

Zastrzeżenie

Niniejszy artykuł służy celom edukacyjnym i historycznym oraz opisuje tradycyjny preparat przypisywany św. Hildegardzie z Bingen. Omawiane tu tradycyjne zastosowania nie stanowią stwierdzenia, że preparat ten został przebadany pod kątem diagnozowania, leczenia, łagodzenia lub zapobiegania chorobom, a informacje te nie zastępują porady lekarskiej.

Indywidualne wrażliwości i stan zdrowia mogą się różnić. Przed użyciem preparatów ziołowych skonsultuj się z wykwalifikowanym pracownikiem służby zdrowia, szczególnie w przypadku dzieci, kobiet w ciąży lub karmiących piersią, bądź w przypadku posiadania schorzeń lub przyjmowania leków. Opisany tutaj olejek piołunowy jest przeznaczony do użytku zewnętrznego. W przypadku wystąpienia podrażnienia lub innej niepożądanej reakcji należy przerwać stosowanie.